دیزباد وطن ماست

سفددال یا سپیدارهای دیزباد

«دیزباد وطن ماست»- در گویش محلی دیزباد واژه سفددال به جای سپیدار استفاده می شود. درختی که به صورت عمودی و بدون انحراف رشد می کند و از چوب آن منفعت زیادی برده می شود.

در سال های اخیر سپیدارهای دیزباد رو به کاهش گذاشته اند. درختان سپیدار کم شده اند و نیاز است که تمهیدی در خصوص کاشت این درختان صورت گیرد چراکه غرس این نوع درخت باعث توسعه معماری روستایی می شود. 

دیزبادی ها از این درختان به عنوان سقف (چوخت) استفاده می کنند. لذا یکی از مصالح ساختمانی به حساب می آید و عدم وجود آن به معنای حرکت به سمت ساختمان های تیر آهنی و فراموشی معماری سنتی دیزباد خواهد بود.

به عبارت دیگر زمانی که نحوه بهره برداری از طبیعت و توجه به طبیعت توسط مردم تغییر کند، این موضوع معماری را تحت شعاع قرار خواهد داد و در نهایت تمام اقدامات در جهت ساخت و حفظ بناهای سنتی به شکست می انجامد.


مخالفان بناهای مدرن دیزباد بیشتر بودند

«دیزباد وطن ماست»- در طول یک دهه گذشته بحث ساخت بناهای مدرن در دیزباد به صورت جدی پیگیری می شود و تعداد قابل توجهی از ساختمان های جدید و مدرن در دیزباد ساخته شده اند.

به نظر می رسد که ساخت این بناها با بحث بافت با ارزش دیزباد در تضاد باشد و در عین حال اینکه افراد بتوانند ساختمان هایی محکم داشته باشند نیز اهمیت دارد.

شاید بهتر باشد که تجدید نظری در معماری دیزباد صورت گیرد و یا اینکه اقداماتی جهت ایمن سازی بناها داشته باشیم. از طرف دیگر ساخت بناهای مدرن ویژگی های توریستی دیزباد را از بین می برد. به عنوان مثال در بسیاری از پیام هایی که از دوستان دیزبادی دریافت کرده ام نقدهای جدی به شورا و دهیاری پیشین مبنی بر «چرایی ارائه مجوز برای ساخت ساختمان مدرن در سر مزار» مطرح شده است.

شورا و دهیاری سابق دیزباد که مسئول مستقیم این قبیل اقدامات بوده اند پاسخگویی صحیح و صریحی از اقدامات اشتباه خود نداشته اند، شورا و دهیاری دیزباد امروز با مشکلات آنها روبرو است و بسیاری از آنها به سختی پاسخ دارند.

در این نظر سنجی از دیزبادی ها پرسیدیم که آیا با ساخت بناهای مدرن در دیزباد موافقید؟ و همینطور که ملاحظه می فرمایید بالغ بر 50 درصد از افراد با ساخت این بناها مخالف هستند.


معماری پلکانی و سنتی دیزباد را خراب نکنیم


اگرچه مدرن زیباست، اما همیشه زیبایی از آن مدرن نیست. مدرن تنها در بافت مدرن زیباست و سنتی در بافت سنتی. دیشب در مسجد ده بالا مباحث بسیار خوبی از زبان مهندس کردی عضو شورای اسلامی دیزباد بالا مطرح شد که من معتقدم حرف دل مردم دیزباد بود.

یکی از این مباحث به معماری بر می گشت. اینکه در معماری های ساختمان های جدید، وقتی نماهای شیک میزنیم آیا فکر می کنیم که این نما، این تعداد طبقه، این رنگ شیروانی با کل روستا هارمونی دارد یا خیر؟

اگر خودسرانه عمل کنیم همینطور می گذرد اما اگر فکر کنیم می توانیم موثرتر باشیم.

لااقل فکر کنیم که با این نماها به ویژه در منازلی که در بافت ده ساخته می شوند، داریم یکی از ویژگی های توریستی دیزباد را از میان می بریم.

به ماسوله فکر کنید.

هیچ کس حق تغییر ظاهر منزلش را ندارد و در عین حال هر کس که وارد ماسوله می شود باید ورودی پرداخت کند. تجارتی که دو طرف (مالک و توریست) از آن منتفع می شوند.

اما ما چه می کنیم؟ دقیقا داریم مثل برخی از روستاهای پلکانی که روزگاری بسیار زیبا بودند وبافت زیبای خودشان را تخریب کردند و اینک جز ساختمان های در هم و بر هم چیزی از آن باقی نمانده است عمل می کنیم.

«دیزباد وطن ماست» امیدوار است که مسئولین این دوره از شورای دیزباد که دقیقا در زمان تخریب این بناها مسئولیت را به دست گرفته اند، ساز و کارهایی را اتخاذ کنند تا دیزبادی ها به حفظ بافت تاریخی و سنتی معماری روستای خود علاقه مند شده و بافت تاریخی روستای خود را بی مهابا تغییر ندهند.

هرگونه اهمال کاری در این مورد به منزله از میان رفتن حق و حقوق کل دیزبادی ها می باشد.

همچنین امیدواریم استانداردهایی از قبیل نوع خاصی از نما برای روستاهای پلکانی مقرر شود که بتوانند بافت سنتی خودشان را ترمیم کرده و بافت مدرن را متناسب با بافت سنتی خود بازآرایی کنند.

توسعه اجتماعی دیزباد راهی به سوی توسعه پایدار

توسعه اجتماعی در دیزباد امروزه از اهمیت به سزایی برخوردار است. در گذشته بسیار دور دیزباد دارای مدرسه ای بوده است که به نوبه خود نهادی مدنی محسوب می شود. همچنین خانه بهداشت در دیزباد از نهادهایی است که در روستاها بخشی از فرآیند توسعه اجتماعی به حساب می آیند.

اما امروز با توسعه گردشگری در دیزباد و به وجود آمدن زیرساخت هایی همچون جاده آسفالته، خطوط تلفن و آب لوله کشی بهداشتی مباحث دیگری نیز در توسعه اجتماعی دیزباد مطرح می شوند.

بخشی از این شرایط به بافت پلکانی روستای دیزباد باز می گردد. ساخت و سازهای بی حساب و کتاب و بدون رعایت کردن معماری سنتی روستا باعث از دست رفتن یکی از جاذبه های توریستی دیزباد می شود. همچنین در همین بخش می توان به شکل دهی و توسعه نهادها فرهنگی از قبیل فعالیت های فرهنگی در مسجد دیزباد اشاره کرد، که خود یکی از تاکیدات صریح مقام معظم رهبری می باشد. بنابراین موارد ذیل به عنوان سر فصل های برنامه توسعه اجتماعی دیزباد پیشنهاد می شود:

1. بهبود شرایط خانه بهداشت دیزباد 

2. برنامه ریزی جهت استاندارد سازی معماری روستایی برای بناهای تازه ساز به نحوی که بر سنت معماری دیزباد استوار باشد.

3. برنامه هایی جهت استفاده از مدرسه و توسعه نهادهای آموزشی

4. ایجاد شرایط دریافت وام برای توسعه دیزباد توریستی